Stymulacja emocjo­nalna

Interesujące wydają się badania Tichomirowa (1976). Ich celem było odkrycie sposobu, w jaki aktywność emocjonalna wpływa na rozwiązy­wanie problemów szachowych, zwanych „etiudami szachowymi”. Etiudy te, to zadania twórcze, w których przeciwnikowi należy dać mata w kilku po­sunięciach. Są to więc specyficzne rodzaje transgresji typu P. W ekspery­mencie Tichomirowa podstawowymi wskaźnikami stymulacji emocjonalnej były: reakcja skórno-galwaniczna (GSP), zachowania motoryczne oraz spon­taniczne wypowiedzi graczy. Stwierdził on, że stan emocjonalny na ogół antycypuje odkryty przez badanego ruch. Zatem, stan ten nie towarzyszy konkretnemu posunięciu, ale je poprzedza: czas jaki upływa między poja­wieniem się reakcji emocjonalnej a ruchem wynosi około czterech sekund. Tichomirow odkrył także interesujące zależności między emocjami a prze­biegiem myślenia szachisty. Zmianę obszaru poszukiwań, a szczególnie od­krycie najważniejszego pola szachownicy, poprzedzały wypowiedzi typu: o, o, o czy tu, tu, tu. Inne wskazywały na konieczność zaniechania poszukiwań w danym kierunku: dość, dość, dość. Emocje towarzyszyły również wciąż nie wykrystalizowanemu pomysłowi ostatecznego rozwiązania. Tichomirow przeprowadził serię kontrolnych badań, w których za po­mocą pomysłowych instrukcji wygaszał reakcje emocjonalne. Dzięki tym zabiegom, GSR zmniejszyła się. Spadła nie tylko liczba prawidłowych roz­wiązań, ale uległ także modyfikacji proces poszukiwania sekwencji ruchów. Na podstawie tych faktów Tichomirow stwierdził, że stymulacja emocjo­nalna jest niezbędnym warunkiem skutecznej aktywności twórczej. W jego badaniach emocje pełniły zarówno rolę informacji i reguł heurystycznych, jak również były ich źródłem energii oraz motywacji. Sądzę — podobnie jak Simonov – że w działaniach transgresyjnych, w któ­rych poziom danych jest niski, wzrasta rola emocji jako zastępczych infor­macji. Wyrównują one deficyt wiadomości, zgodnie z przysłowiem, że „każ­dy port jest dobry, gdy szaleje sztorm”. Innego zdania jest Tichomirow, który twierdzi, że emocje to specyficzny rodzaj informacji i reguł heury­stycznych. Są one bardziej globalne i bez nich trudno jest rozwiązać więk­szość zadań; odgrywają szczególną rolę w myśleniu intuicyjnym. Te różnice zdań są czymś normalnym w psychologii emocji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *